کوهشناسی در ایران :

توجه عمیق و اساسی به رشه کوه ها ، شناسایی قلل و تفکیک مفاهیم یکدیگر ، کوهنوردی کردن به معای واقعی صعود به قلل از مسیر های مختلف عاشق کوه و دیواره ها بودن و این عشق عمیق را به معنا  و مفهوم واقعی آن درک کردن از جمله تمرین و از دیدگاهی جزء اولین گامهای شناسایی کوه ها به شمار میرود و شناختن و شناسایی کوه ها د رکشور ما لیران نیز می بایستی با توجه به روند رو به رشد کوهشناسی جهت رشد و توسعه می یافت اما اینچنین نشد و در گام های اولیه به رکود گرایید.

هم اکنون پس از طی دوره های طولانی  پر فراز و نشیب از سیر آشنایی با کوه های ایران و یاد خیری از پویندگان نخستین رشته شناسایی کوه های ایران مرحوم عبدالواحد خنجی که یاد و نامش همواره جاودان باد نور کم روی نوشتن ،یادداشت کردن و تالیف و ندوین سیر نزولی خود را طی کرد تا در سراشیبی این راه به گام های پایانی نزدیک گردد و از دیگر سوی سیر تحولات نوین جغرافیایی طبیعی در ایرا ن که گوشه هایی از آن با کوه عجین گشته است باغث آن گردیده است تا نیم نگاهی از سوی جغرافیدانان به کوه های ایران نیزبه وجود آید و فرهنگ آشنایی با کوه های کشور تا حدودی که تنها بیانگر موقغیت های جغرافیایی قلل شاخص ایران،فرم و ساختار رشته کوه ها و بخصوص جاده ها با انواع گوناگون آن و برخی از آبادیها  و شهر ها در این سیر تحولات جغرافیای کشور فراهم گردد.

اما به جز تمام اینها و بعضی از مسائل حاشیه ای کوهشناسی در ایران به معنی و مفهوم واقعی آن هرگز شکل و توسعه نیافت ،نام گذاری خای نا مشخص ،کلی گویی ها و سایر موارد در این راتا باعث آن گردید تا این واقعیت مجسم هرگز آنطور که باید و شاید خود را جلوه گر نسازد .اما آنچه از آن می بایست به عنوان سر آغازی بر کوهشناسی ایرا ن نام برد سیر رو به رشد نقشه ای کوچک و بزرگ چندی است که در طی سالیان اخیر به چاپ رسیده است .

در این نقشه اه سعی فراوان گردیده تا با امکانات بسیار نا چیز به ثبت و ضبط آنچه به ما رسیده  و یا خودمان با تکیه بر تجارب و اجرای برنامه های چندین و چند باره کوهنوردان به دست آوریم نگاهی است به سیر کوهشناسی در ایران از دیدگاه و نقطه نظرات کوهنوردان که اگرچه در زیر بناهای با دیدگاه های جغرافیدانان منطبق می باشد لیکن موشکافی  که در بیان کلیه عوارض و ارتفاعات به آن معطوف گردیده بکلی آنرا از نفشه های تیپ جغرافیایی عمومی کلاسیک جدا می سازد .

نمایش خط الراس شماتیک که در آن امتدتد فراوان قلل وجود دارند.دیواره ها و صخره ها وقله های فرعی و شاخکهای سوزنی هر یک شکل و شمایلی خاص به اینگونه نقشه ها داده اند که آنرا از محتوای ساده خارج سازند.

از دیدگاه کوه شناسی ایرا ن ،قلل و ارتفاعات این مرزو بوم با توجه به زیر ساختهای تقسیمات  کشوری بوجود نیامده و مورد بررسی قرارنمیگیرد.انچه از آن میتوان به عنوان کوهشناسی ایران نام برد ساختاری است از جداسازی کوه ها توسط رودخانه ها تا جای ممکن از این روند تا جداسازی کوه ها توسط رودخانه ها تا جای ممکن ،از این روند تا جداسازی کوه ها توسط بیابان ها و کویر ها که از هر سوی این ارتفاعات را در مرکز  و جنوب ایران ا زیکدیگر مجزا ساخته اند .پس بر این کوههای ایران از 8 قسمت به شرح ذیل شکل می یابند که عبارتند از :

1- رشته کوه ها ی البرز

2- رشته کو ه های زاگرس

3- کوه های ممتد مرکزی

4- کوه های خراسان

5- کوه های کرمان 

6- کوه های نوار مرزی آذربایجان غربی

7- کوه های کردستان و لرستان 

8-  قلل  منفرد

و تعداد شاخه های فرعی که دیگر نمی توان آنرا در جایگاه جداگانه ای مورد بررسی قرارداد را میتوان بیانگر تقسیم بندی کوه های ایرا ن به حساب آورد .

بطور تقریب میتوان گفت ایران حدود 15000قله بالای 3000 متر می باید باشد که در 8 قسمت فوق الذکر پراکنده گردیده اند که عمده ترین مکان ها ی تمرکز آن در البرز و زاگرس دانست .

که در آغاز این مقوله و در ابتدا به بحث و بررسی پیرامون ساختار رشته کوه های البرز خواهیم پرداخت .

1-رشته کوه های البرز:

رشته کوه های البرز از حوالی جنوب شهرستان آستارا آغاز و با توس بلندی سراسر کرانه دریای مازندران را در نوردید تا نزدیک شهرستان علی آباد کتول به پیش میروند این رشته کوه ها به عرض تقریبی 100  تا 150 کیلومتر از ساختارهای بسیار فشرده برخوردارند که این ویژگی ها بیشتر از ناحیه مرکزی به چشم می خورد و در سایر مناطق از گستردگی های بیشتری برخوردار است .در این رشته کوه ها که در آن قله دماوند ایران  با ارتفاعی معادل 5678 متر قراردارد دارای ارتفاعات کوتاه و بلند فراوانی است که پس از دماوند می تواند از نامهایی  چون شاهوار،مزدا،دوبرار ،آزادکوه ،دو خواهران ،علم کوه ،شاه البرزو سیلان نام برد .ساختار البرز از 5 قسمت به شرح ذیل تشکیل  میگردد که از شرق به غرب عبارتند از:

الف ) ساختار البرز شرقی

ب ) ساختار رشته فیروز کوه

ج )البرز مرکزی

د ) البرز غربی

ه )کوههای گیلان

که در ذیل به اختصار به معرفی قلل مهم هر بخش و جداسازیهای آن از سایر ارتفاعات اشاره خواهیم کرد.

الف )البرز شرقی :

البرز شرقی ناحیه بسیار بزرگ و وسیعی را پوشش داده است .در سراسر نواحی جنوبی آن که عموما آب و هوا بیابان گرمسیر برآن حاکم است شهر های  شاهرود ، سمنان ، دامغان و کرمسار قراردارند  و این کوه ها به سوی شمال امتداد یافتهبه جنگلهای حد فاصل علی آباد کتول تا بابل قسمتی میگردند.بخش بزرگ کوهستانی البرز شرق از دو قسمت مهم ارتفاعات برخوردارندقسمت  اصلی و مرتفع آن در شمال شهرستان شاهرود با قلل شاهوار 4000 متری و شاهکوه 350 متری و قلل چالویی، کاه کشان  و یزدگی و در قسمت غرب این رشته کوه ها قلل نروا3850 متری و نرو و قلل قدمگاه ،سائو و لعای جای دارند که حد فاصل این دو قسمت بخصوص در شمال دامغان  را رشته کوه های کم ارتفاع برن موو پوشش داده است .

ب ) رشته کوه های فیروز کوه :

رشته کو هایی موسوم به فیروزکوه بصورت نواری عمودی شکل و فشردا از شمال حد فاصل شهر های بابل تا آمل و از جنوب حد فاصل شهر فیرو زکوه و دماوند قرار دارند .ودره عمیق ، رودخانه هراز سراسر جناغ غربی این کوهستان را از البرز مرکزی جدامی سازد  و در شرق این ناحیه  نیز رودخانه های تالارد ،حبله رود به جدا سازی این قسمت از کوهستان عظیم البرز شرقی کمک بسزایی نموده اند.

کوه های جنوبی فیروزکوه غالبا حالت کوهستان و فاقد درخت و بالعکس هر چه به نواحی شمالی نزدیک تر میشویم جنگل و درختزار پوشش غالب این نواحی را شامل میگردد.از جمله مهمترین قلل این منطقه می بایست از قلل مشهوری چون دو برار 4250 متر و زرین کوه 3850 متر و میشینه گرگ 4050 متر و قلل بوم-امنیه-هلزم –پاشورهو سواد کوه نام برد .

ج ) البرز مرکزی :

از فشرده ترین ناحیه کوهستانی البرز از حیث اکثریت ار تفاعات را در این منطقه باید نام برد در این ناحیه کوهستان مرتفع که دره رودخانه هراز آنرا از سمت شرق و دره رودخانه کرج و چالوس آنرا از غرب جدا میسازد در حد فاصل شهر های آمل و چالوس  در کناره  دریای مازندان  و از جنوب  د رحد فاصل شهر کرج  تا تهران و دماوند شامل میشود.

ناحیه کوهستانی البرز مرکزی نیز چون سایر ارتفاعات این ناحیه از نوار جنگلی در فسمت شمالی و ناحیه کوهستانی جنوبی آن تشکیل گردیده دارای قلل مهم   و مشهود چندی است که از آن جمله مهمترین آنها می بایست  از :

دماوند 5678 و آزاد کوه 4390 و خلنو 4375 متر و قلل فرهنگ –کلون بستک –سی چال – آسان کوه – مهرچال – جانستون – دو خواهران – دردشت – گرگ – توچال – گل زرد نام برد.

د )البرز غربی :

منطقه کوهستنی البرز غربی پس از ناحیه البرز شرقی از وسعت زیاد یبرخوردار است که وجود رشته کوه های  تخت سلیمان (علم کوه ) بر جاذب های آن دو چندان افزوده است . ناحیه کوهستانی البرز غرب نیز از سمت شرق توسط رودخانه های کرج و چالوس از البرز مرکزی جدا و از سمت غرب سراسر آنرا رودخانه سفید رود در می نوردد.شهرستان چالوس در منتهی الیه شرقی و رشت در حد نهایی غربی آن قرار دارد و ا زجنوب نیز حد فاصل  شهر های کرج – قزوین – لوشان – بنصیل می باشد.

از مهمترین شاخص های البرز غربی وجود سه رودخانه عظیم  سه هزار – شاهرود و طالقان روددر عمق این ناحیه می باشد و همچنین آثار تاریخی  دوره های اسلامی و قبل از آن زینت بخش این ناحیه بزرک می باشد .

از جمله قلل مهم این منطقه نیز می بایست از علم کوه 4850 متر –تخت سلیمان 4650 متر – شاه البرز 4200 متر –کهار 450متر – قلل ناز-چالون- سیاه کمان – کرماکوه-ماسه چال – هفت خانی –خرسان – سیلان – خشچال و درفک نام برد.

ه ) کوههای گیلان :

آخرین بخش از رشته کوه های البرز را کوه های گیلان تشکیل میدهد این کوه ها که بلعکس سایر نواحی البرز از ارتفاع کمی بهره مند می باشند  با حالتی نیمه جنگلی در حد فاصل رودخانه سفیر رود تا آستارا و اردبیل قرار دارند .شهرستان رشت در شمال این ناحیه و دره رودخانه قزل اوزن و سفید رود و شهرستان آب بر و خلخال در جنوب و جنوب غربی آن دیده میشود این منطقه نیز دارای قلل مرتفعی  مهمی چون شاه معلم 3050 و سفید کوه 3350متر و قلل پشته کوه –بغر و داغ و لاس پشته ی باشند.

 

1- رشته کوه های زاگرس :

رشته عظیم زاگرس سوی بزرگ و مرتفع و پهناور حد فاصل دشتهای خوزستان و عراق تا نواخی مرکزی ایران را تشکیل میدهد این سلسه کوه ها با وسعتی پهناور از جهت شمال غربی به سوی جنوب شرقی از رشته کوه ها و خط الراس های فراوان به وجود آمده اند .رشته کوه های زاگرس با توجه به  دست یابی به 3 منطقه کوهستانی مهم  از نقطه نظر کوهنوردان یعنی قلل اشترانکوه و قالی کوه و خط الراس زرد کوه بختیاری و دنا را میتوان به 3 بخش عمده متمرکز بر این قلل تقسیم نمود که اکثر صعود های کوهنوردان در زاگرس را تحت پوشش خود قرارداده است این 3 ناحیه کوهستانی را که از شمال به جنوب امتداد یافته اند به نامهای  شمالی و مرکزی و جنوبی میتوان داد.

بخش شمالی شامل قلل مهمی جون اشترانکوه با سرفرازی قله سن بران 4150 متری فالی کوه 4110 متری و قلل دیگری چون هشتاد –قبله –ن – پریز کوه- اگر و تمندر میباشد.

بخش مرکزی با قله مرتفعی کلونچی مرتفع ترین قله زرد کوه بختیاری با ارتفاعی معادل4221 متر و قله شاه شهیدان 4150 متر و هفت تنان 4150 مترو قلل دیگری چون شاهان –فردان –گربوش کوه .

و بالاخره بخش جنوبی که تا شهر بزرگ شیراز و کمی هم دورتر تا داراب ادامه می یابد که از جمله مهمترین قلل باید از قاش مستان 4500مترو مورگل 4450مترو بل اقلید 4150 متروقلل رنج-سفید کوه – خاتون-نیل و ریگ نام برد .

 

3- کوههای ممتد مرکزی:

نواری طویل منقطع و تا حدی منفرد که فقط به دلیل امتداد آن در مرکز ایران شاید بتوانی از آن به عنوان ممتد مرکزی نام برد این قلل که از شهر تفرش و قله مهم آن نقره کمر آغز می شودو با تشکیل قلل غلیق –ولیجا-کرگز-کرکس-میل-مارشنان – شیرکوهو ترزجان  تا شهر بابگ کرمان ادامه می یابد و هر یک دارای قللمنفرد و متعددی هستند.

2- کوه های خراسان :

این کوه ها غالبا به صورت پراکنده در اطراف و اکناف استان خراسان وجود دارند و هر یک دارای ویژگی های مربوط به خود میباشند که از جمله مهمترین قلل این منطقه از خط الراس بزرگ بینالود –شیرباد-زرگران قلل پراکنده ملکوه –چهل تن – سالوک –آلاداغ و هزار مسجد نام برد.

3- کوههای کرمان :

کوه های کرمان را می توان به عنوان مجموعه ای از قلل مرتفع بعضا دشوار از نقطه نظر صعود به آنها و معملی چون بسیار از این کوه های ایران نام برد .کوههای دارای قلل مرتفع زیادی است ککه در اطراف شهرهای بزرگی چون کرمان –جوپار-ماهان –سیم –جیرفت –سیرج و.. قرار گرفته اند مرتفع ترین قله این کوه ها هزلر یا قولی چهل تن به ارتفاع 4465 متر و دارای قلل مهم دیگری چون لاله زار – کوشا-کله زی – جوپار – سه شاخ –کیش – کیل جلال – بید خون –گلچین – پلوار –چغتان – بارز و بحر آسان می باشد.

4- کوه های نوار مرزی آذربایجان  غربی :

این رشته کو هها  که در نوار مرزی حدد فاصل ایران و ترکیه و بخشی از کشور عراق قرار دارند از جمله زیباترین و بکر ترین قلل کوه های ایران میباشد که از شهر ماکو در شمال غربی ایران آغاز و تا نواحی کردستان به سوی جنوب پیش می روند .در یاچه بزرگ ارومیه و شهر آن در سمت شرق این کوه ها قراردارند از جمله مهمترین قلل این منطقه می با ید از قلل چهل مور شهیدان 3608 مترو قلل بزسینا –ستاره لوند –والاخانی –سیاه کوه و ... نام برد.

 

 

 

5- کوههای کردستان :

رشته کوههای کردستان نیز به صورت متصل و سینه متصل در شمال زاگرس  جای دارند که دامنه این سلسله  کوه ها  تا  نواحی کوهستان لرستا ن پیش میرود .ا زجمله مهمترین قلل این مناطق  کوهستانی می باید به قلل  شاهو 3350متر –چهل چشمه 3350متر- برانان-والاخانی –بر –بیستون – پراوا- گرین نام برد .

6- قلل منفرد:

اگر چه مجموعه متعددی از این قلل در مناطق مختلف ایران تشکیل خط الراس های کوچک و بزرگی را میدهند و دارای شاخص ترین قلل ایران نیز می باشند  اما به همین ترنیب میبایست به تعداد زیادب از آنها اقب منفرد ایران را بسان جزایری بزرک در میان دشتها وبیابان ها و کویر های ایران به حساب آورد که صعود به این ارتفاعات همواره بصورتی مجزا از سایر قلل در یک حیطه مشخص برنامه ریزی میگردند.که از جمله مهمترین این قلل می باید از قلل سبلان 4811 متر و تفتان 4110متر و قلل بزمان –نای بند –الوند نام برد.

بهداشت فردی :

رعایت بهداشت لازمه سلامتی می باشد که در تمام  مکانهاو زمانها اجتناب ناپذیر است  و بالطبع  محیط پاک کوهستان  نیز از آن مستثنی نمی باشد بهداشت اجزاء متعددی دارد که در این مقوله جزء فردی آن مورد بررسی قرار میگیرد.

بهداشت فردی به مجمو.عه اقدامات و فعالتهایی گفته می شود که یک فرد باید  جهت حفظ سلامت خود بکار ببند . با توجه به این که پیشگیری کم  هزینه و راحت تر از درمان است ، پس چه پسندیده است که با رعایت بهداشت خود  را از عوارض بروز بیماری و نیز ناتوانایی ها که در اثر آن ایجادمیشود  رها کنیم .

رعایت بهداشت فردی در محیط کوهستان استراتژی خاصی را با توجه  به موقعیت مکانی  و امکاناتی  می طلبد که در این نوشتار سعی می گرددبهداشت اعضاء مختلف بدن بطور خلاصه و کلی توضیح داده شود.

پوست و مو  :

پوست بزرگترین ارگان بدن می باشد و با توجه به گستردگی و شکلهای متفاوت آن در قسمتهای مختلف بدن بحث خاص خود را می طلبد.

الف ) پوست صورت :پوشاندن کامل پوست صورت تقریبا غیر ممکن  است زیا ناگذیر باید اطراف چشم و بینی باز باشد  گاهی نیز در اثر  گرما مستور کردن صورت عملی نمی باشد . جهت حفظ از آن بهترین کار مانع فیزیکی مثل کلاه  یا چتر می باشد ولی چون با افزایش ارتفاع میزان اشعه ماورای بنفش افزایش می یابد و نیز بازتاب این اشعه از سطح برف و یخچالها صورت میگیرد بهتر است همزمان از کرمهای ضد /افتاب که درجه حفاظتی بالای 25 داشته باشد نیز استفاده گردد.

در محیط های سرد نیز شایسته است  پوست صورت علاوه بر حفاظت توسط پارچه ای با رو بند مناسب یا وازلین یا گلیسیرین نیز پوشیده شود تا رطوبت سطحی پوست در اثر سرما یا وزش باد از بین نرود.به خاطر داشته باشیم که در این موارد استفاده از کرمهای مرطوب کننده باعث تشدید خشکی پوست و بدتر شئن آن می گردد.به آقایان توصیه میشود  که قبل از اجرای برنامه از اصلاح صورت خودداری نمایند چون صورت تازه اصلاح شده نسبت به عوامل آسیب رسان حساس تر است

ب ) پوست دست :این عضو نیز در صورت امکان با محافظ مکانیکی مثل دستکش پوشانده شود .توجه گردد که شستوشوی مکرر دست باعث خشگی  پوست می گردد و به آن آسیب می رساندبنابراین در محیط کوهستان فقط در مواقع لزوم مثل موقع صرف غذا ، دستها شسته شود . در مواردی که پوست بر اثر سرما یا آفتاب خشک گردیده ،وازلین یا گلیسیرین بهترین انتخاب جهت چرب کردن دستها می باشد .

ج ) پوست تنه : بهتر است که هنگام پوشیدن لیاس زیر که در تماس با پوست می باشد به این نکته توجه داشته باشیم که پون ممکن است در طول برنامه لباس زیر تعویض نگردد پس همیشه قبل از برناممه استحمام کرده و لباس تمیز بپوشیم و همچنین دقت کنیم که جنس لباس زیر نخی باشد ت پوست را کمتر تحریک کند .

به عنوان  یک توصیه کلی در نظر داشته باشید که پوست باید با ملایمت شسته شود و  اقداماتی همجون کیسه کشیدن باعث از بین رفتن چربی سطحی پوست شده و آن را تحریک پذیر می نماید پس شستشو  با صابون گلیسیرین  یا شامپو بدن صورت گیر د تا علاوه بر پاکیزه شدن حفاظت پوستی آسیب نبیند.

د ) پوست پاها:در انتخاب جورای نیز باید دقت نمودتا آن نیز نخی باشد  سعی نمایید در هر فرصت ممکن پاها را از کفش درآورید  و جورابها را خارج نمایید تا تنفس سطحی پوستی پا انجام پذیرد و در هر محلی که عملی بود جورابها را بشوئید حتی اگر به تنهایی با آب صورت گیرد.

ه ) مو و ناخن : این دو عضو که از ضمائم پوست هستند نیز به مراقبت خاص خود احتیاج دارند موها باید قبل از برنامه شسته شده و بدون استفاده از وسایل خشک کننده حرارتی خشک گردند .بهتر است موها در حین برنامه کوتاه باشند تا از جذب گرد و غبار و نیز عرق اجتناب گردد .مو ها نیز باید در هر فرصت ممکن د معرض هوا قرار گیرد .البته باید در برناممه زمستانی وضعیت هوا را به خوبی مد نظر قرار داشت تا برهنه کردن موها از زیر کلا ه باعث سرماخوردگی نگردد.

ناخن ها نیز باید قبل از هر برنامه کوتاه گردند. کوتاه بودن ناخن ها از آلودگی در فضای زیر آنها و نیز احتمال شکستن آنها در صورت برخورد با هر جسم سختی جلوگیری می نماید . هر چند که در سنگ نوردی داشتن ناخن بلند امکان ندارد.

چشم :

عضو بسیار حساس بدن نیاز به مراقبت خاص دارد .جهت اجتناب از آسیب چشم از نور آفتاب ، گرد و غبار و... باید عینک مناسب  استفاد هنمود .جهت محافظت از باد باید از عینک هتای حفاظ دار استفاده نمود که در غیر این صورت باد در پشت عینک پیچیده و خود اذیت کننده است .

برای حفاظت از نور آفتاب باید از عینک آفتابی مناسب که حفاظت خوبی از ماوراءبنفش داشته باشد استفاده نمود . می توان به عینک ها ی فتوکرومیک اشاره کرد که رنگدانه درون شیشه در اثر این اشعه تغییر رنگ داده و تیره می شوند و اشعه را به خود جذب میکند در حین استفاده از عینک سایه در روی چشم ایجاد گردیده و مردمک گشاد میشود و اگر عینک در جه حفاظتی خوبی نداشته یاشد این گشاد شدن مردمک راه را برای ورود بیشتر اشعه مضر باز می تماید به عنوان آخیرین نکته باید یادآور شد که عینک باید شیشه بزرگ داشته باشد تا امام چشم را پوشش دهد

دهان ودندان :

بهداشت دهان و دندان با مسواک کردن با خمیر دندان مناسب شروع می گردد باید توجه داشت که حد اقل شبها دندانها مسواک گردند حتما نخ دندان استفاده گردد چون مسواک توانایی تمیز کردن فضای بین دندانها را ندارد .همچنین بهتر است بعد از مصرف شیرینی جات دهان را با آب شسته شود زیرا در حین کوهنوردی  هم ترشح بزاق کم میشود و هم میزان آب بزاق ترشح شده کمتر میباشدو توانایی تمیز کردن سطح دندان ها را ندارد.

جهت حفاظت سلامت حفره دندانی به ذکر همین نکته اکتفا میکنیم که از مصرف مواد غذایی داغ اجتناب گردد تا به پوست حساس آن آسیب نرسد.

دستگاه تنفس :

بهترین راه حفاظت از دستگاه تنفس درست نفس کشیدن است .به ا ین ترتیب که تنفس به صورت دم عمیق و از بینی صورت می گیرد که این نوع تنفس در برنامه های زمستانی و یا در ارتفاعات اهمیت بیشتری دارد زیرا ساختمان بینی بدین ترتیب است که جریان هوا حین عبور از آن گرم می شود و به ریه ها آسیب نمی رساند .

در حین صعود که معمولا نفس سریعتر است هر چند مدت یکبار جهت اجتناب از انباشته شدن هوا در فضای ریوی که باعث غیر فعال شدن حجمی از ریه می گردد یک بازدم شدید صورت گرفته و این هوا تخلیه می گردد.

 

دستگاه گردش خون :

جهت حفاظت سلامت این اورگان باید در طی برنامه های دراز مدت تمرینی و ورزشی سعی در افزایش بازدهی و نیز توان کاری آن گردیم تا در حین فعالیت عای کوهنوردی که جزءفعالیتهای سنگین ورزشی طبقه بندی می گردد ، دچار مشگل و افزایش بار وارده به آن نگردیم .

دستگاه ادراری :

کلیه ها که وظیفه تصفیه خون از مواد زائد را دارند جهت سلامت به آّ ب و مایعات نیاز دارند تا بتوانند وظایف محوله را به خوبی انجام دهند .به همین علت باید در هر فرصتی جهت نوشیدن مایعات استفاده نماییم تا فعالیت این دستگاه به خوبی صورت گیرد همچنین باید ادرار حاصله را در اولین فرصت تخلیه نمود تا از انباشته شدن آن در مثانه  که هم باعث درد و هم باعث ته نشین شدن ذرات آن میگردد اجتناب شود. البته در برنامه های که منابع آبی کمی در اختیار داریم با مصرف متعادل آب می توان کلیه ها را به شرایط عادت داد.

دستگاه گوارش :

دومین عضو بزرگ  بدن انرژی مورد نیاز فعالت های بدنی را تا مین میکندس حف سلامت آن ی انجام برنامه از هر حیث مهم می باشد و نظر به اینکه این عضو اجزای مختلفی دارد هر کدام جداگانه مورد بررسی قرار می گیرد.

دهان : قبلا به نکات بهداشتی دهان اشاره گردید .

معده : جهت حفاظت از معده ابتدا باید غذا خوب جویده  شود تا به قطعات کوچکتر تبدیل شودو جت هضم آماده گردد.همچنین جهت فعالیت مناسب معده باید همراه غذا نوشیدنی (آّب ،نوشابه ،...) مصرف نگردد.

غذا در دفعات مصرف شود تا از متسع شدن معده با مصرف زیاد و ناگهانی مواد غذایی اجتناب شود بهتر است تا گرسنه نشده ایم غذا نخوریم و البته در کوهنوردی در اغلب اوقات شرایط،زمان غذا خوردن را برای ما تعیین میکند.پس بنا به توصیه بزرگان این رشته درهر فرصتی به میزان مناسب غذا بخورید.

روده ها : راز سلامت روده ها در تخلیه کردن آن میباشد به اینترتیب که به محض احساس دفع جهت تخلیه روده ها اقدام گردد . مصرف مواد غذایی فیبر دار مثل حبوبات ،میوه و سبزیجات  باعث تسریع و تسهیل  در حرکات رود ها میگردد

اولین حرکت های جهانی حفاظت :

در سال 1992 سازمان ملل در کنفرانس  که به کنفرانس زینی معروف شد در شهر ریو داژانیرو  برزیل در بخش 13 دستور کار توجه جهانیان را به آسیب پذیر بودن اکو سیستم کوهستان معطوف نمود  این بخش به مدیریت محیط های کوهستانی و توسعه پایدار کوهستان ها اختصاص دارد و توصیه ها و دستور العمل هایی را به منظور محافظت از این نواحی ارئه می نماید  همچنین در این بخش رسیدگی و توسعه اجتماعی اقتصادی جوامع کوهستانی ضرورتی فوری و حیاتی تعریف شده است بعد  از کنفرانس ریو فعالیت ها و تلاش ها از طرف کشور ها و سازمانهای دولت یو غیر دولتی به منظور اعمال مدیریتی صحیح در این محیط های با ارزش شدت گرفت یکی از این اقدامات تشکیل سازمانی به نام گر د همایی کوهستان می باشد این سازمان با ترتیب دادننشست ها و کنفرانس هایی در کشور های مختلف در راستای معادله اطلاعات بین کشور های کوهستانی جهان و حمایت از توسعه پایدار نواحی کوهستانی گام برداشته است .محمترین گرد همایی کوهستان در سالهای اخیر تشکیل اولین اجلاس جهانی کوهستان است که در خرداد 1379  در کشور فرنسه برزگزار شود که به مسائل مرتبط با اکو سیستم های کوهستانی پرداخت

INTERNATIONAL YEAR OF MOUNTAINS (IYM)2002  سال 2002  :سال بین الملی کوه ها

بنا به پشنهاد و تاکید طرفداران محیط های کوهستانی که از ساله قبل انجام گرفته  سازمان ملل متحد سال 2002 را سال بین الملی  کوه ها نامید ه  است سازمان خو.اربار و کشاورزی ((FAO نهاد مسئول همکاری با دولت ها  سازمانهای غیر دولیت و دیگر سازمانها وابسته به سازمان ملل  در این زمینه است هدف کلی از اعلام سال کوه ها افزایش آگاهی جهان در مورد اهمیت کوه ها و وصع زندگی مردم کوه نشین و کمک به توسعه پایدار این مناطق بوده است که چند موضوع را تحت تعقیب قرار می دهد .

الف-فراهم سازی وضعیت مناسب برای کوه ها با تبلیغ حفاظت آنها و پیشبرد توسعه پایدار در این مناطق

ب- افزایش آگاهی در مورد اکو سیستم های کوهستانی و اهمیت آنها در تامین آب و بعضی از خدمات .

ج- تبلیغ و دفاع از میراث فرهنگی جوامع کوهستانی.

د- توجه به درگیری ها در مناطق کوهستانی وکمک به پیشبرد صلح در این مناطق یکی از شعارهای اصلی این سال    می گوید "ما همه مردمان کوهستانیم " وهدف از طرح این شعار این است که بدانیم همه مردم وابسته کوه ها و تحت تاثیرآنها هستند.

کوه ها تامین کننده آب شیرین جهان

می دانیم 4/3سطح کره زمین را آب فرا گرفته است که از این مقدار آب موجود در زمین فقط 3% قابل شرب است و از این مقدار قابل شرب 2% به صورت کوه های یخی غیر قابل دسترسی فقط 1% آب موجود قابل شرب و قابل دسترسی می باشد که به صورت چشمه ها و رودخانه های جاری می باشند. درصد بیشتری از نزولات آسمانی در ارتفاعات می باشد که یا به صورت رود جاری می شود یا در کوه ذخیره می شود که ذخیره شدن یا به صورت نفوذ در داخل کوه می باشد یا به صورت یخچال ها و برف چالها به مرور زمان ذوب شده وجاری گردید و ادامه زندگی انسان و جانوران و گیاهان می شود به همین علت می باشد که کوه ها را برج های آب نامگذاری کرده اند. تلفات آب در کوهستان به علت دمای پائین تر کمتر است و مقدار بیشتری از بارندگی تبدیل به آب جاری می شود یا به زمین نفوظ می کند آب در کوهستان های بلند از کیفیت بهتری برخوردار می باشد و به علت حرکت در شیب قدرت پالایش بیشتری دارد آب رودها به صورت طبیعی تصفیه شده و خطر آلودگی کمتری نسبت به آبهای جاری در دشتها دارد .

 

عوامل تخریب چیست؟

الف ) جاده سازی :

با احداث جاده ای غیر اصولی در محیط کوهستان زخمی ابدی بر سیمای زیبای کوهستان وارد می شود در سالهای اخیر احداث جاده های کو هستانی حتی در ارتفاعات بسیار بلند بدون توجه به عوارض حاصله از آن به شدت انجام    می گیرد.

جاده سازی در کوهستان باید از اصول خاصی پیروی نماید در غیر این صورت عوارضی از قبیل جا بجا یی های سنگین اراضی به صورت لغزش ورانش را در پی خواهد داشت .حجم قابل توجه خاکبرداری در شیب می تواند خسارت جبران ناپذیر فراوانی را به وجود آورد

ب) چرای بی رویه:

عدم تعادل دام ومرتع در سالهای اخیر که تعداد دام به 3 برابر حد استاندارد رسیده فشار بیش از حد را به مراتع کوهستانی به ویژه در ارتفاعات وارد می کند با توجه به کوتاه بودن دوره رشد گیاهان در ارتفاعات به خاطر سرمای زیاد چرای بی موقع توان رشد کافی را از گیاهان گرفته و فقر پوشش گیاهی را به وجود می آورد و به تدریج پوشش به طرف تخریب پیش می رود

ج ) تخریب جنگلها :

تبدیل جنگلها و مراتع کوهستانی به اراضی کشا ورزی و مسکونی به دلیل رشد سریع جمعیت از عوامل عمده تخریب جنگلها می باشد با تراشیدن جنگل خاک با ارزش شسته شده و پوشش گیاهی از بین رفته و صخره ها نما یان شده امکان ترمیم طبیعت را از آن سلب می کنیم

معادن :

افرادی جهت کسب در آمد با به دست آوردن مجوز به هر طریق ممکن با تمام لوازم و تجهیزات پیش رفته وارد معرکه شده و ضربه های جبران ناپذیری را به اکو یستم وارد می کنند

 

ه )گردشگری :

رواج زندگی ماشینی در چند دهه اخیر مردم را به صورت گردشگر به محیط های کوهستانی فرا خوانده و هجوم آنها به طبیعت کوهستان آسیب های فراوانی را می رساند از جمله :تخریب پوشش گیاهی به علت حرکت در خارج از مسیرهای تعیین شده .

بجا گذاشتن زباله های تجزیه نشدنی که این امر می تواند چهره زیبای کوهستان را زشت نموده و هم آلودگی حاصل از تجزیه زباله ها محیط کوهستان را آلوده کرده که به طبع آن محیط های دشت و شهر نیز آلوده میشود لازم است بدانیم بعضی از زباله ها برای تجزیه شدن زمان بسیار طولانی را نیاز دارد مصل شیشه که حدود یک میلیون سال ، الومینیوم 1000 سال ، ظروف پلاستیکی 150 سال و ظرف حلبی از قبیل تن ماهی و ظروف کنسرو 100 سال و بعضی از زباله ها بعلت   اینکه کوتد سمی و شیمیایی خطرناکی دارندمضر این مناطق بودده  و هرگز نباید در مناطق کوهستانی رها شوند مثل با طری فرسوده .

بازگشت از مسیرهای شن اسکی که به فرسایش سریع کوه کمک میکند .

ساخت دکه و رستوران در ارتفاعات مه بعلت حضور گردشگران و نبودن متولی  این مناطق هر روز شاهد ازدیاد  قارج مانند این اماکن میشویم که بیشترین ضربه را به محیط ها وارد می کند.

استفاده از گون و شاخه درختان  برای پختن غذا  و دم کردن چایی از عوامل مهم تخریب محیط های کوهستانی محسوب می شوند.

وظیفه کوهنوردان چیست ؟

آگاهی دادن به سایر کوهنوردان و کسانیکه به عنوان گردش به مناطق کوهستانی می آیند و هیچگونه اطلاعاتی از این محیط ها ندارندو اصولا اهمیت کوه ها را نمی دانند و مطلع ساختن همه از اینکه  کوه ها چه نقشی در زندگی انسانهادارد .

 

تشکیلات کوه نوردی

فدراسیون کوهنوردی ،هیات ها و گروه ها :

این فدراسیون به نام فدراسیون اسکی و کوهپیمایی به سال 1326 به دنبال تشکیل فدراسیون های دیگر در ایران زیر نظر اداره کل تربیت بدنی کشور تاسیس گردید .در حال حاضر این فدراسیون بالاترین مرجع قانونی ورزش کوهنوردی در سرتاسر کشور می باشد و دارای بخش ها و مسئولین متعددی است.همچنین به تازگی انجمن کوهنوردی بانوان کشور نیز با این فداراسیون ادغام شده و این امکان برای مردان و زنان کوه نورد  فراهم گردیده تا هر چه بیشتر از دانش و توانایی های یکدیگر بهره مند شوند .این فدراسیون دارای کمیته های زیر می باشد:

کمیته کوهنوردی –هیمالیا نوردی –کوهپیمایی-صعود ورزشی- روابط عمومی دوچرخه کوهستان کمیته استانها -  امداد و نجات – کمیته پناهگاه ها –پزشکی  کوهستان – راهنمایان کوهستان و کمیته روابط بین الملل.        

سایت این فدراسیون ،www.Iranmountfed. میباشد.             

 

بازوهای این فذراسیون در استانهای کشور در واقع همان هیآت های کوه نوردی استان ها می باشد که در واقع وظایف  آنها توسط فدراسیون مشخص می شود.

معرفی چند گروه رسمی کوهنوردی کشور :

-       گروه کوه نوردی    چکاد کوهستان ،استان اصفهان.

-       گروه کوه نوردی    دانشگاه آزاد اسلامی کرج.

-       گروه کوه نوردی     آرش ،  استان فارس.

-       گروه کوه نوردی     نساجی غرب ، استان کرمانشاه.

-       گروه کوه نوردی     البرز ،استان مازندران .

 

بهداشت فردی و محیط

درمورد دستور یا روش غذایی به نکات ذیل توجه داششته باشید .

1-  در وعده های غذایی نهار و شام گوشت گنجتنیده شود، گوشت علاوه بر پروتئین حاوی مقدار زیادی آهن است . مصرف پرتقال یا نارنگی با غذاها ی گوشتی ،میزان جذ بآهن غذا را سه برابر می کند ، با توجه به اینکه کمبود آهن از علل افت کارایی ورزش است حتما این نوع میوه ها با غذا صرف شود.

2-  کلسیم از مواد بسیار ضروری برای بدن است ،خصوصا ورزشکاران برایاستحکام استخوان ها به کلسیم بیشتری احتیاج دارند .لبنیات و خصوصا ماست منابع سرشار از کلسیم هستند . در وعده هایی که شام میل  می کنید حتما مقداری ماست میل کنید.

3-  سبزیها حاو یویتامینهای B,C  هستند که کارایی ورزش را بالا می برد در وعده ای غذایی انواع سالاد ، سبزیعای تازه و پخته ، هویج پخته ،نخود فرنگی پخته و.... در نظر گرفته شود و حتما از این مواد استفاده کنید .

4-  غذا های دریایی شامل انواع املاح  و مواد لازم برای سلامتی ایت در وعده غذایی نیز انواع ماهی  و میگو مصرف شود.

5-  جهت بازسازی ذخایر کلیوژن ،عظلات وکبد   پپس از تمرینات ورزشی باید از مواد قندی و کربو هیدراتی استفاده شود خصوصا در رشته های استقامتی و طولانی مدت مثل دوچرخه سواری ، فوتبال ، کوه پیمایی و... برنج ، ماکارونی پخته و پوره سیب زمینی به همین منظور در برنامه غذایی گنجانده می شود.

6-  نوشابه ای گازدار باعث مشکلات گوارشی مانند نفخ ،سوء هاضمه ،زخ معده و... می شوند و در سراسر جهان از عوامل شناخته شده افت کارایی ورزشی هستند سعی کنید به جا ی نوشابه هیا گاز دار از ماءالشعیر یا آب میوه با آب معدنی استفاده شود.

چای :

فواید :

1-  حاوی مواد معدنی خصوصا فلوئور است و در ایرا ن که فلوئور به آب اضافه نمی شود خوردن چا توصیه نمی شود.

2-  در مواردی که فرد دچار اسهال است و آب زیاد نمی خورد ، خوردن چا ی بسیار مفیداست .

3-  چای با داشتن موتد محرک بیداری تاحدودی در بیداری و هوشیاری فرد موثر است .

مضرات:

1-  خوردن چای بلافاصله همراه با غذای پروتینی با عث حذف شدن آهن غذا می شود ،پس حداقل 1-2 ساعت بین خودن چایوغذاهای گوشتی فاصله بیندازید .

2-  خوردن چای توسط برخی از متخصصین گوارش در وست توصیه نمی شود.

3-  در کسانی که مرتبا سوزش سر دل دارند ، خوردن چای به میزان زیاد توصیه نمی شود.

4-  خوردن مرتب چای در بیکاری مطلق توصیه نمی شود چون فرایندی وقت گیر است.

 

تنها دو عامل باعث رشد عضله و ایجاد بدن عضلانی میشود

1-  کار با عضله (ورزش )

2-  تغذیه مناسب .با مصرف انرژی از مواد نیرو زا به هیچ وجه باعث عضلانی شدن فرد نمی شود .موادنیرو ا در کوتاه ترین مدت  موجب افزایش انرژی فرد شود  ولی اصلا باعث بزرگ شدن عضله  و تداوم قدرت عضله نخواهد شد .بسیاری از این مواد  ودارو ها برای انسان سالم ترکیبات مضرری هستند  و عوارض جانبی شدیدی  به همراه دارند.

سنکوب چیست؟

آیا تا کنون با فردی مواجه شده اید که ناگهان در جلوی  چشمان شما غش کند .به این حالت احتمالا سنکوب  می گویند.در این مورد فرد به مدت کوتاه هوشیاری خود را از دست میدهد و ممکن است در اثر سقوط دچار آسیب به مناطق حساس مثل جمجمه شود سنکوب معادل تشنج نیست .و شایع ترین علت سنکوب نرسیدن خون به مغزدر اثر ایستادن به مدت طولانی است ولی دلیل مهم دیگری هم دارد  و باید فرد حتما به پزشک مراجعه کنند و بهترین اقدام در مواجهه با این مورد بلند کردن پا های بیمار است  تا بدین ترتیب خون به مغز برسد .هیچ گاه سر بیمار را بلند نکنید  و فقط کمی  گردن وی را به عقب خم تا مسیر هوای وی باز بماند .

خطر بوتولیسم را جدی بگیرید !

چند گرم از سم بوتولیسم کافی است تا کل جمعیت جهان را از بین ببرد .سم بوتولیسم خطر عمده ای در استفاده از غذاهای کنسرو شده بحساب می آیداگر در هنگام تهیه کنسرو دقت  کافی صورت نگیرد  ممکن است این سم در آن رشد کرده باشد . سم مذکور نسبت به حرارت بسیا رحساس است و20 دقیقه جوشاندن کنسرو در آب قبل از باز کردن درب قوطی قطعا باعث از بین رفتن سم می شود. مسمومیت غذایی به دنبال استفاده از کنسرو خصوصا اگر همراه با دو بینی، لکنت زبان و ا حساس شل شدن قسمتی از بدن باشد باید شک به بوتو لیسم را در انسان بر انگیزد.

 

 

متو کلرپر امیدو خطرات آن

متوکلرپرامید که نام دیگرش پلازیل است دارویی بسیار پر استفاده در ایران می با شد که بیشتر جهت درمان استفراغ از آن استفاده می کنند . جالب است بدانیم که مصرف این دارو اصلا در خارج از کشور مجاز نیست و به ویژه در بچه ها با احتیاط فراوان استفاده می کنند. مصرف داروهای ضد استفراغ دیگر جهت درمان این بیماری به توصیه پزشک بهتر از این داروست . به علاوه گاهی مصرف این دارو تو ام با نوعی گرفتگی شدید عضلانی خصوصا در تاحیه گردن است به طوری که گردن فرد به ناگهان کج می شود این عارضه را می توان به راحتی با مصرف ضد متوکلرپرامید بر طرف کرد

هاری آیا هنوز هم جدی است!؟

خطر گاز گرفتگی حیوانات مبتلا به هاری در سرتاسر دنیا هنوز جدی است. گاز گرفتگی سگ، خرس، روباه و جوندگان دیگر در ایران نیز همچنان به عنوان خطری جدی وجود دارد متاسفانه اگر در مراحل اولیه به داد فرد گاز گرفته نرسیم عفونت مغزی ایجاد شده فرد مبتلا را هلاک می کند و پزشک کار زیادی برای بیمار نمی تواند انجام دهد اگر با گاز گرفتگی توسط حیوانات مشکوک مواجه شدید سریعا زخم را با آب و صابون بشوئید و بیمار را هر چه سریعتر به نزدیکترین اورژانس انتقال دهید و مقامات محلی را از وجود حیوان مشکوک مطلع سازید .

پینه ومیخچه را چه باید کرد ؟

پینه ومیخچه دو نوع ضخیم شدگی لایه خارجی پوست در پاسخ به اصطکاک شدید پوست با زمین یا کفش یا پوست مجاور است . میخچه معمولا در همه موارد ناشی از کفش تنگ و فشار روی پوست انگشت است اگر پینه و میخچه پدید نیاید پوست از هم گسیخته می شود هزاران میکروب وارد بدن می شود پس یادتان باشد اگر پینه یا میخچه بوجود آمده است مقصر شما هستید نه پوست شما (هر چند پوست بعضی افراد مستعد پینه یا میخچه سازی است . تنها درمان علمی این دو عارضه پوستی سوزاندن آنها به وسیله مواد است ولی در کشور ما برخی از پزشکان میخچه را با عمل جراحی کوچکی خارج می کنند باید گفت که عمل هر چند از نظر علمی توصیه نشده است ولی ظا هرا بی خطر است وضایعه بهبود می یابد

 

 

احیای قلبی و ریوی چیست و چه موقع باید فرد را احیا کرد؟

دانستن احیای قلبی – ریوی که همه مردم دنیا آن را به نام CRR می شناسند یکی از مهمترین مسایلی است که در جوامع پیشرفته به همه مردم آموزش داده می شود آیا به هر فردی که ظاهرا حرکتی ندارد باید ماساژ قلبی و تنفس مصنوعی داد. خیر.

اگر با فردی مواجه می شدید که بیهوش است به هر علت و نبض و تنفس ندارد حتما عملیت مخصوصی رل آغاز کنید . چطور می توانید وجود نبض یا تنفس مطمئن شوید ؟ دو انگشت اشاره و میانی خود را با هم روی کنار گردن فرد (کنارتر از خط وسط)بگذارید اگر نبض احساس نکردید می توانید از نبود نبض مطمئن شوید (البته این کار تا حری نیاز به مهارت دارد ولی کار ساده ای است ) رای اطمینان از نبود تنفس سه را ه وجود دارد :

جناغ سینه بیمار را کنار ببینید اگر هیچ گونه حرکتی نداشت مطمئن باشید بیمار تنفس ندارد.

گونه خود را به دهان وی نزدیک کنید اگر بیمار نفس نداشته باشد گونه شما گرم نمی شود.

گوش خود را به دهان بیمنار نزدیک کنید  اگر صدای نفس کشیدن وی را نشنیدید م ی توانید مطمئن باشید که تنفس قطع شده است .

حمل کیف سنگین توسط بچه ها ممنوع است !

خوشبختانه مدتی است که حمل کوله پشتی به جای کیف توسط بچه مدرسه ایها(و البته دانشگاهی ها )رسم شده است کیف های دستس سنگین معمولا اگر پشت سر هم این دیت و آن دست نشود موجب خمیدگی ستون فقرات به یک سمت می شود و  از نظر بهداشتی حمل آنها صحیح نیست  کوله پشتی باع توزیع فشار  به میزان یک دست بر دو طرف ستون فقرات میگردد و با این حال حمل کوله های سنگین نیز روی خمیدگی های ستون فقرا ت خصوصا در بجه ها اثر سوء دارد حمل کوله های یک طرفه نیز صحیح نیست

استحمام و ورزش پس از صرف غذای سنگین ممنوع است !

پس از صرف غذای سنگین بویژه غذاهای سنگین قسمت  عمده خون بدن به سمت دستگاه گوارش جاری می شود و عظلات بدن به سمت دستگاه گوتارش جاری می شود و عظلات و پوست خون زیادی ندارند واستحمام خصوصا با آب گرم موجب گشاد شدن عروق زیر پوست می شود. ورزش کردن نیز باعث جاری شدن خون به سمت عظلات می گردد در دو حالت خون دستگاه گوارش کاهش می یابد و فرد دچار سوءهاضمه می شود و حداقل 2 ساعت پس از صرف غذای سنگین  فعالیت های خود را محدود کنید .

در رفتگی مفاصل معمولا حالت اورژانسی ندارند !

در رفتگی مفصل زانو جزء اورژانس های مهم به حساب  می آید در رفتگی شانه ، مفصل لگن و سایر مفاصل بدن هیچ کدام حالت اورژانسی ندارند علت اورژانسی بودن در رفتگی زانو ، ضایعات عروقی همراه آن است گاهی در رفتگی زانو موجب قطع عروق اصلی  پا می شود و نهایتا موجب قطع عضو میکند .در رفتگی مفصل زانو بیشتر در تصادفات اتومبیل و همپنین در کوهپیمایی شایع است توجه کنید که هرگز خودتان هیچ کدام از مفاصل در رفته را جا نیاندازید این کار فقط مربوط به ارتوپد می باشد .

عسل در مان کننده است :

حضرت علی ع سالها قبل در پاسخ   به شخصی که  از درد شکم می نالید فرمودند عسل بخور و سپس به خصوصیات درمانی عسل اشاره کردند که در عسل شفاست و عسل در مان کننده است .جدیدترین مقالاتت علمی نیز نشان داتده است که عسل خاص طبیعی فراوان دارد از جمله اثرات ضد باکتریایی و ضد قارچی ، درمان سرطا ن ، درمان زخم ها ، درمان سوختگی ،تسریع در بهبود پیوند پوستی ، درمان اسهال، در مان گاستروانتریت و ... مطالعات فراوانی ثابت کرده است که عسل در درمان انواع زخم معده نیز موثر است .

زنبور گزیدگی و اقدامات لازم برای آن :

نیش زنبور رخی اوقات موجب مرگ انسان می شود ( البته بسیار به ندرت ) هر چه واکنش حسایتی  بدن  نسبت به نیش زنبور بیشتر باشد  خطرناک تر است زنبور اگر وترد دهان شودگاهی اوقات بعد از نیش باعث ورم شدید حنجره و متعاقب آن فرد خفه می شود واکنش معمولی نسبت به نیش زنبور ورم و قرمزی اطراف نیش است اگر خود نیش داخل پوست برود باید سریعا آن را با تیخ برداشت برداشتن آن با موچین یا وسایل مشابه توصیه نمی شود جون زهر بیشتری به دنبال له شدن نشی وترد بدن می شود. اگر نیش ها ی متعدد باشد بهتر است فرد تا 24 ساعت تحت کنترل باشد از کیسه آب یخ ، بالا نکه داشتن عضو استفاده از پماد کالامین می توان برای التیام محل نیش استفاده کرد اگر واکنش سریع باشد از دارو های کورتون  به مدت کوتاه استفاده میکنیم .

واکنش های بسیار شدید نیاز به ویزیت اورژانس دارد

بهترین راه مقابله با تب چیست ؟

تب علامت بیماری های مهم است در راس این بیماری ها عفوت ها می باشد . به این توصیه هادقت کنید :

علت تب حتما باید کشف شود.

اگر تب از 5/38 درجه دهانی با اندازه گیری از راه دهان  درجه 3 دقیقه باید زیر دها ن باشد یا 38 در جه زیر بغل کمتر باشد عجله ای در درمان آن نداشته باشید .

نوار های اندازه گیری تب روی پیشانی و سیله قابل اطمینانی نیستند .

اگر تب خیلی بالا باشد و بخصوص اگر بچه سابقه تب و بشنج داشته باشد به این گونه عمل کنید :

الف ) محیط را خنک نگه دارید  مطمئن باشید بچه سرما نمی خورد .

ب ) لباس های فرد دچار تب را کم کنید .

ج ) وسایل پاشویی را آماده کنید(به این منظور ظرف آب ولرم و جند دستمال معمولی کافی است هیج گاه نمک یا الکل به آن اضافه نکنید).

د ) دستمال خیس را روی شکم و ران آن بگذارید از روی پیشانی چندان موثر نیست چون سطح پوست در این ناحیه کم است .

ه ) با تکرار یکی دو ساعته اگر تب پایین نیامد از بهترین داروی تب بر دنیا یعنی استامینوفن به میزان لازم استفاده کنید از آسپرین ASA یا سایر دارو ها استفاده نکنید مگر یا توصیه پزشک .

آیا می دانید مصرف دراز مدت و بی رویه مسکن ها چه ضرری به بدن می رساند  ؟

(استامینوفن، اسپیرین و... )ممکن است منجر به نارسایی مزمن کلیه شود و زندگی شیرین شما را با حدیث تلخ دیالیز توام سازد اگر محلی از بدنتان درد می کند خصوصا سر درد یا کمر درد از استامینوفن ارجیخا میتوانید به مدت کوتاه 5 تا 10 روز ولی به میزان مناسب و موثر استفاده کنید ولی آن را مثل نقل و نبات استفاده ننمایید .

 

کدامیک از انواع اسهال مهم است و نیاز به توجه خیلی زیاد دارد ؟

قاعده کلی در درمان اسهال وجود دارد  و آن عدم استفادها از دارو های ضد اسهال(مثل دیفنوگسیلات) است اسهال وسیله دفاعی برای بدن جهت خارج کردن سموم غذایی  و میکروبی از بدن است اسهال در این موارد  فرد را با خطر جدی مواجه می کند .

هر نوع اسهال خونی

هر نوع اسهال مزمن(بیش از3 هفته)

هر نوع اسهال شدید در شیر خواران و بجه های کوچک( زیرا آب زیادی از بدن بچه ها از دست می رود و اطفال نسبت به بزرگسالان در مقابل کم آبی ضعیف هستند)  د رمجموع بخاطر داشته باشید که برای درمان اسهال 3 کار را باید انجام دهید و 1 کار را انجام ندهید.

به پزشک مراجعه کنید .

آب بدن را تا مین کنید .

در صورت نیاز و تشخیص پزشک از آنتی بیوتیک استفاده کنید .

آیا ارتباطی بین نوع آب و بروز سنگ کلیه وجود دارد ؟

بسیاری از مردم فکر میکنند اکر آب دارای املاح باشد باعث بروز سنگ کلیه می شود  این عقیده تا حدی درست است و تا حدی نا درست .توجه داشته باشید که املاح موجود در آب مستقیما وارد کلیه نمیشود و امکان دارد باعث بالا رفتن سطح املاح بطو رموقت در خون شود ولی سریعا سطح این املاح در خون کاهش می یابد و اگر کلیه ها سالم باشند بدون هیج مشکلی املاح دفع می شوند .کلسیم مهمترین یونی است که اگر غلظت آن در خون بالا رود بروز سنگ کلیه د ر افراد ی که زمینه سنگ سازی در کلیه آنها وجود دارد افزایش میدهد بنابراین به افرتدی که کلیه سنگ سازی دارند توصیه میشود از مصرف زیاد لبنیات که  حاوی کلسیم  زیاد است پرهیز کنند آبها ی پر املاح  بدین ترتیب نقش مهمی در بروز سنگ کلیه ندارند.

 

آرتروز چیست و چه درمانی دارد؟

آرتروز به ساییدگی مفاصل به خصوص زانو می گویند.آرتروز گاهی  با تورم و تغییر شکل همراه است. بادتان باشد آرتروز بیماری افراد مسن است و به ندرت در جوانان دیده میشود . درد های  گردنی ،کمری و درد های گذری سایر  مفاصل را به خصوص در دوران جوانی و میانسالی  به آتروز  نسبت ندهید.آرتروز درمانی ندارد ولی تا حدی قابل پیشگیری است مهمترین راه پیشگیری از آن رعایت بهداشت مفاصل است برداشتن و حمل صحیح اشیاء را یاد بگیرید .سعی کنید دست کم از 40 سالکی به بعد به جای چهار زانو یا دو زانو نشستن از صندلی راحتی استفاده کنید .هنگام پایین آمدن از سرازیری  خصوصا در راهپیمایی کوهستان تند راه نروید و حتما از باتوم اسکی در جهت بالا و پایین استفاده کنید .

برای سوزش سر دل چه میتوان  کرد؟

سوزش سر دل شکایت بسیار شایعی است که عمدتابه دلیل پس زدن اسید معده به داخل مری ایجاد می شود .افراد چاق و پر خور بیشتر به آن مبتلا می شوند ولی گاهی اشکالات زمینهای در ناحیه روده ورودی معده باعث می شود در شرایطی که انتظار آن را نداریم اسید به داخل مری پس بزند  و باعث سوزش مری شود بهتر است بدانیم که پوشش داخلی معده در مقابل اسید مقاوم است چه باید کرد . اگر گاهی به این حالت مبتلا می شوید می توانید با خوردنی مقدار کمی شربت آلومینیوم ام جی ا س مشکل را برطرف کنید و در همان روز یک وعده  از غذای خود کم کنید اما اگر به طور دایم به آن مبتلا هستید از این دستورات پیروی کنید.

غذای سنگین نخورید.

در وعده های بیشتر ولی در حجم کمتر غذا را میل فرمایید .

پس از غذا خوردن بلافاصله دراز بکشید .

هنگام خوابیدن اندکی زیر سر خود را بلند تر کنید .

سیگار نکشید .

قهوه و چای کمتر استفاده کنید .

اگر تا چند  ماه آینده  با این تمهیدات  خوب نشدید باید به پزشک مراجعه کنید  تا علاوه بر  همین دستورات  از داروهایی  نظیر سایمتیدن و هم خانواده های آن یا امپرازول به این منظور استفاده شود .

آیا سوزش سر دل خطری هم دارد؟

بلی در دراز مدت (پس ازچندین سال )گاهی تبدیل به سرطان مری میشود.

 

اکوسیستم کوهستان و راههای حفاظت از آن :

کوه ها چه نقشی در زندگی انسان دارند؟

ما همه فرزندان چه در ساحل در یا ، چه کیلومتر دور از کوهستان و چه درمناطقی  کوهپایه ای زندگی می کنیم ؟   زیرا   :

80%آب شیرین از کوه ها تامین میشود .

50%مردم جهان از نظر آبی به آبخیزهای کوهستان چشم دوخته اند .

28%جنگلهای جهان در مناطق کوهستانی قراردارند .

5/1 سطح سیمای زمین را کوه ها تشکیل داده است

10/1 جمعیت جهان در مناطق کوهستانی ساکن هستند.

3/1 مردم جهان ار نظر جنبه های گوناگون (مانند غله –معدن-چوب- برق)به کوهها وابسته اند.

کوهها تامین کننده حیات دشت ها هستند.

مانند سذی در جلوی جریانات هوا قرار گرفته موجب تغیرات دما گردیده و موجبات بارندگی در ارتفاعات را به و جود می آورد.

آخرین پناهگاه حیات وحش پرندگان مختلف می باشد .

محل رویش گونه های مختلف گیاهان بخصوص گیاهان دارویی است .

مرکز نشات گرفتن تمدن ها و فرهنگ های مختلف بحساب میآید.

کوهها چه نقشی در زندگی بک کوهنورد دارند؟

برای یک کوه نورد علاوه بر موارد بالا  اهمیت ویژه ای دارند .

با این حساب می توانید بگوییم وظیفه کوهنورد در مقابل کوهستان بسیا رسنگین است پس ما باید در حفاظت از محیطهای کوهستانی بیشتر از افراد غیر کوهنورد بکوشیم .اما چگونه ؟

نخست باید اکوسیستم کوهستان را بشناسم و سپس راههای حفاظت از آنرا پیدا کنیم.

اکوسیستم چیست؟

اکوسیستم که مترادف آن زیست بوم می باشد عبارت است از مجموعه تشکیل دهنده عوامل موجود در یک محیط که در  کنار هم قرار  گرفته و وضعیت خاصی را بوجود می آورند ،اطلاق می گردداین عوامل ممکن است  انسان –سایر موجودات زنده آب و هوا ،خاک ، سنگ ، پوشش گیاهی باشد.

اکوسیستم مختلفی تعریف شده که عبارتند از اکوسیستم کوهستان ،جنگل ، کویر ، تالاب و ...

پس نتیجه میگیریم هر کدام از عوامل موجود در اکوسیستم کوهستان چقدر در تغییر اکوسیستم میتواند موثر باشد و متاسفانه اکثر تغییر از جانب انسان و آن هم در جهت بهبود اکوسیستم بلکه د رتخریب آن انجام میگیرد.

چرا اکوسیستم کوهستان حساس، آسیب پذیر و شکننده است ؟

به دلیل شکل فیزیکی و اکولوژی مناطق آسیب پذیر محسوب می شوند و جود شیب و قله ها ی و دره هاو یال ها ، وضعیت پیچیده ای را در این محیط بوجود می آورد .

ترمیم پوشش گیاهی تخریب شد هدر شیب های تند مشکل و بعضا تقریبا غیر ممکن است .

گاها ممکن است  با چند قدم پیشروی در کوهستا ن  شاهد   تغییر آب و هوائی کاملا متفاوت باشیم .

با گرفتن صد متر ارتفاع گوئی صد کیلومتر عرض جغرا فیایی را طی کرده ایم  و بطور متوسط یک درجه از دمای هوا کاسته می شود.

هر یک جبهه های مختلف کوه بعات قرا رگرفتن در وضعیت خاصی دارای آب و هوا  ، پوشش گیاهی  ،درجه حرارت ویژه می باشند با جابجا کردن حتی یک سنگ اکوسیستم موجود در کوهستان به هم می ریزد در ارتفاعات عمر فصل رویش کوتاه و فقط گیاهانی قتدر به ادامه حیات هستند که از قدرت انطباق بالایی برخودار می باشند .

شرایط متغیر و متضاد آب و هوایی و تغییرات در ارتفاع همگی باعث می شوند  کوچکترین دخالت منجر به تخریب شدید این مناطق گردد. بعلت حضور سرایط سانحه خیزی و آسیب پذیری جوامع کوهستانی نیز به همان نسبت آسیب پذیر هستند .

تمام زیست بوم های کوهستانی مشابه نیستند  اما همه آنها چه در جنگلهای استوایی جه در سبزه زار های  کوه های آلپ و یا رد جویبار های ناشی از یخچال های طبیعی  دو چیز را با هم مشترک دارند:

ارتفاعات و و تغییرات سریع در ارتفاع ، شیب تند یا ملایم  و زاویه تابش خورشید تاثیر عجیبی  و نفوذ باورنکردنی  روی دما ، باد رطو بت و ترکیب خاک در فواصل کم دارد این تغییرات پیچیده و ظریف مجموعه هایی از حیات را به وجود می آورند که در هیچ کجا جز در یک ارتفاع یعنی  و در یک رشته کوه مشخص یافت نمی شود.

در ارتفاعات بالا گیاهان و جانوران بومی ساز و کارهای ویژه ای برای  بقای خود  بوجود می آورند برخی گلهای وحشی کوه های آلپ برای مثال به طوری  خود را با شرایط اطراف وفق داده اند که در سایه یک تخته سنگ منفرد و مجزا زندگی میکنند .

خطرات کوهستان

حتی الامکان  باید سعی کنیم که خود را در معرض خطرا ت قرار ندهیم .خطرا ت کوهستان شامل 1- بهمن   2 – صاعقه  3- سنگ های غلطان  4- مه  5 – سیل  6- مارگزیدگی و عقرب گزیدگی

بهمن :

ریزش ناگهانی توده برف به تنهایی و یا همراه با خار و خاشاک و آب می باشد .

انواع بهمن :

1-  بهمن خشک : که پودری است و شامل برف تازه می باشد که بین آنها هوا است و سبک است .

2-  بهمن تر: بهمنی که آفتاب به آن می خورد و فشرده می شود و به صورت یخ است و در هنگام ظهر ریزش     می کند .

3-  بهمن تخته ای :بهمنی که چندین بار یرف بر روی هم می آید  و در اثر گرمای روز بعد فشرده می شود و دوباره شب بعد برف می آید و یک توده فشرده تشکیل می شود  که وقتی ریزش می کند به صورت تختهای است .

عومل ریزش بهمن :

1-  ایجاد سر و صدا در مناطق بهمن گیر .

2-  فصل بهار به دلیل آب شدن برف ها .

3-  بستر زیر برف ها که چمن یا گیاه کوتا باشد .

4-  تراورس کردن از عرض کوههایی که شیب بین 30تا 65 درجه دارند.

5-  برف تازه روی برف یخ زده قبلی .

6-  افتادن نقاب برفی .

چگونگی حرکت در بهمن :

1-  از کوتاه ترین مسیر بهمن حرکت می کنیم .

2-  از سنگی به سنگ دیگر حرکت می کنیم و سعی می کنیم برف را نشکنیم.

3-  تک تک حرکت می کنیم  تا اگر بهمن ریزش کرد یک نفر دچار بهمن شود  و بقیه سر فرد را با چشم نگاه می کنیم تا در صورتی که دچار بهمن شد بتوانیم سریع او را نجات دهیم .

4-  روی بهممن گام های بلند و آهسته بر می داریم .

5-  هر نفر پا روی جای پای نفر بعدی می گذارد.

6-  سر و صدا ایجاد نکنیم .

7-  هر چیز اضافه را موقع ریزش بهمن از قبیل کوله پشتی –کلنگ از خود سریع دور کنیم  و طوری بپوشیم که سریع بتوانیم آنها را زا خود جدا کنیم .

8-  در موقع عبور از بهمن باید جلوی بینی خود رابپوشانیم ،عینک بزنیم ،کاپشن پوشیده و زیپ آن را ببندید ،دستکش را روی کاپشن بیاوریم یعنی جلوی آستین ها پوشیده شود که برف داخل هیچ قسمتی نرود.

جایی را مصدوم را می توان پیدا  کرد  سر پیچ ها  و انتهای جایی است که بهمن ایستاده است  و نزدیک وسایلی که افتاده است  بدنبال مصدو م بگردید.

در موقع ریزش بهمن 15 الی 30 دقیقه وقت داریم که فرد را پیدا کنیم در این شرایط باید خونسردی خود را حفظ کنیم و به حرف سرپرست برنامه گوش بدهیم .50% احتمال مرگ تا وقتی است که مصدوم زیر بهمن است و 50% بقیه مراقبت های بعد از بیرو ن آوردن از زیر بهمن است .باید اول سر مصدوم را از برف خارج کرده و اقدامات سرما زدگی را برای مصدوم اجرا می کنیم . چند نفر باید مراقب باشند تا اگر بهمن دوباره ریزش کرد اطلاع بدهند.

صاعقه :

روی بلندیها  نقاط بالا وقتی که دو ابر با بار مثبت و منفی تولید الکتریسیته میکنند نوری که ایجاد می شود را صاعقه گویند.

 

اولین اقدام :

اولین اقدام هواشناسی است که اگر هوا بد است بالا نرویم و دوم شروع به کم کردن ارتفاع می کنیم  و سوم  هر چیز رسانا را از خود دور می کنیم چهارم روی کوله پشتی یا  طناب یا زیر انداز خشک میرویم و چمباتمه می زنیم .از هر چیزی که 2 تا 5  برابر ما ارتفاع دارد دوری     می کنیم .

وقتی که صاعقه زد مطلقا حرکت نمی کنیم . وقتی که صدای ویز ویز و ترق و ترق می شنویم باید به سرعت از آنجا دور می شویم که صاعقه قریب الوقوع است اول نور میزند و بعد از 5 ثانیه صاعقه می زند هر ثانیه 336 متر صاعقه با ما فاصله دارد و باید اقدامی بکنیم .در صاعقه باید با فاصله از هم حرکت کنیم و چند متر فاصله داشته باشیم .اولین چیزی که در هنگاه برخورد صاعقه به بدن رخ می هد حمله قلبی است  و اگر زنده مانده باشد  باید اقدامات سوختگی را برای وی انجام دهیم .

سنگ های غلطان :

باید سبک حرکت کردو پا را روی سر سنگ ها یا مرکز ثقل آنهاگذاشت و در راه رفتن حرکت از دهلیزها و شکاف ها وقیف ها و از بالاترین نقطه آن باشد . در جایی که سنگ ها ی غلطان است باید از رفتن به صورت زیگزاک ممانعت کرد به محض افتادن سنگ افراد پشت سر رل با گفتن بلند سنگ!!!!! مطلع نمود .

مه :

بخار آب هوا که در اثر برودت یخ بزند را مه گویند که بیشتر در ساعات اولیه و آخر وقت روز اتفاق می افتد   حتی الامکان در ساعاتی که  مه است حرکت نکنیم .

 

عوارض مه :اختلال در بینایی ، اختلال در شنوایی و گم شدن در دره ها و عمیق دیدن دره ها وجلوی چشم خود را دور تر می بینیم و مشکل تنفسی و امکان پرت شدن .

در مه اگر کسی مشگل تنفسی پیدا کرد آن را صاف بر روی زمین می خوابانیم  چون مه روی زمین رقیق تر است . در حرکت با نفر جلویی فاصله کم باشد به طوری که کوله پشتی نفر جلویی را لمس کنید و برای یافتن مسیر از قطب نما استفاده کنید و برای برگشت شاخص درست کنیم با سنگ ها یا چوب ها یا دستمال قرمز و....و ار مه غلیظ،تار و غیر شفاف باشد نشانه این است که ساعت ها  و یا حتی چند روز ادامه دارد و اگر مسیر احتیاج به شناسایی دارد راهنما تا قدری جلو رود که تیم صدای او رابشنود یا با علائم صوتی  و روشنایی به محل اولیه باز گردد.بهترین کار در یک هوای مه آلود غلیظ در صورت گم کردن راه اطراق میباشد و بیش از حد نباید راه را اشتباه رفت که جبران آن اکیپ را به مخاطره می اندازد .

اصول برقراری کمپ

معمولا سرپرست با تجربه گروه وظیفه دارد تا مکان مناسب را به دور از خطرات احتمالی کوهستان می باشد تعیین و از پراکنده شدن افراد جلوگیری کند.

1-   درمناطق کوهستانی در اکثر فصول سال امکان ریزش باران وجود دارد ، پس از خوابیدن در کف دره ها که سیل گیر می باشد باید خودداری کنیم .

2-   در فصول زمستانی یا در مناطق برف گیر بهتر است در جاهایی که احتمال ریزش بهمن هست کمپ را برپا نکنیم .

3-   در تمامی فصول باید دقت شود تا کمپ در محل ریزش سنگ نباشد.

4-   شت مانی را در جهت مسیر باد انجام ندهیم زیرا در طول شب به شدت سرد خواهد شد .

5-   بر روی نقاب های برفی کمپ را بر پا نکنیم .

6-   محل کمپ را علامت گذاری کنیم .

7-   قبل از تاریکی کمپ بزنیم.

8-   نباید کمپ را در محل عبور و مرور بر پا کنیم .

9-   در گوسفند سرا ها یا محل استراحت حیوانها نباشد.

10-                     چادر را حتما مهار کنیم .

11-                     پیش بینی صاعقه را کرده باشیم.

12-                     سعی کنیم چادر ها را نزدیک به هم نصب کنیم .

13-                     بهتر است د رنزدیکی چشمه آب باشیم.

14-                     اطراف چادر نهر کوچکی درست کنیم .

۱۵-          زیر چادر را هموار و ایمن سازیم .